KULTURa 2

KULTURa – spotkania dialogiczne dla młodych i starszych. Zarządzanie projektem: Katarzyna Lorenc, Gmina Polska PIAST w Essen

Motto projektu: Znajoma przestrzeń życiowa staje się bardziej zachęcająca i gościnna

Ostatnie spotkanie KULTURy – spotkań dialogicznych dla młodych i starszych odbyło się w Essen 5 lutego 2024 roku. Głównym tematem tego kulturalno-historycznego projektu było pytanie, kiedy nowe miejsce zamieszkania staje się domem i czy dostęp do kultury i historii w języku ojczystym może ocieplić relacje między miastem a jego mieszkańcami. Projekt był także odpowiedzią na brak możliwości edukacji kulturalnej dla osób mówiących po polsku w instytucjach wspieranych przez miasto Essen.

W ramach KULTURy w okresie od czerwca 2022 r. do lutego 2024 r. odbyło się w Essen łącznie 21 spotkań/spacerów kulturowo-historycznych. Projekt pokazał, jak wieloaspektowa jest historia Essen i że migracja jest integralną częścią rozwoju miasta. Warto zajrzeć na lokalne mikro-wycieczki i pamiętać, że miasto zawsze ma więcej niż jedno oblicze i jedną historię.

Wniosek:

Projekt zaoferował uczestnikom różnorodny zakres edukacji kulturalnej i historyczno-politycznej, ze szczególnym uwzględnieniem Essen, Nadrenii Północnej-Westfalii i Europy. 

Kasia Lorenc

Die Begegnungen KULTURA 2:

  • 23.01.2023: Filmstudio Glückauf, eine polnisch-ukrainische Filmproduktion „Das Hamlet
    Syndrom“
  • 11.02.2023: Parkleuchten/Gruga, Führung in polnischer Sprache, konzipiert und durchgeführt von einer Teilnehmerin des Projektes
  • 16.02.2023: Gitarrenfestival der Folkwang Universität der Künste, mit u. a. polnischer Beteiligung
  • 06.05.2023: Red Dot Museum, Führung in polnischer Sprache
  • 22.06.2023: Hindenburger Heimatsammlung, Führung in polnischer Sprache
  • 15.07.2023: Weisse Flotte Baldeney
  • 09.09.2023: Alte Synagoge, Führung in polnischer Sprache
  • 04.11.2023: Domschatz, Führung in polnischer Sprache
  • 26.11.2023: Grillo Theater
  • 16.12.2023: Essen 1887
  • 04.02.2024: Lichtburg, Stummfilm mit Musik
  • 05.02.2024: Rathausführung, Projektabschluss

KULTURa – projekt Gminy Polskiej PIAST w Essen

15. grudnia w Essen odbyło się ostatnie w tym roku spotkanie w ramach KULTURa – dialogische Begegnungen für Jung und Alt (cyklu dialogowych spotkań dla Młodszych i Starszych). Kilka dni przed tą datą moja znajoma napisała: „przestrzeń oswojona staje się bardziej gościnna i przyjazna”. I tak niespodziewanie, wraz z końcem projektu, zdanie to stało się jego mottem. U początku tego kulturalno-historycznego projektu leżało pytanie: kiedy nowe miejsca zamieszkania mogą stać się domem i czy dostęp do kultury i historii w języku ojczystym może ocieplić relacje między miastem a jego mieszkańcem. Choć odpowiedź jest oczywista, zachęcam do powielania i przetestowania na własnym podwórku. Projekt był również reakcją na obecny brak dostępności do ofert z zakresu edukacji kulturalnej dla osób polskojęzycznych w instytucjach finansowanych przez miasto Essen.

W ramach KULTURy w okresie od czerwca do grudnia 2022 roku w Essen odbyło się łącznie dziewięć kulturalno-historycznych spotkań-spacerów, skierowanych do Polonii mieszkającej na terenie Nadrenii Północnej-Westfalii. Wśród zorganizowanych wydarzeń znalazły się zwiedzanie Willi Hügel (16.7.), z historyczką Birgit Hartings i Maciejem Kowalskim, który znakomicie poradził sobie z uzupełnieniem tego, co zostało pominięte w ogólnie przyjętej narracji i przedstawieniem polskiego kontekstu;

oprowadzanie po terenie kompleksu przemysłowego Kopalni Węgla Kamiennego Zollverein z okazji ubiegłorocznej 20-tej rocznicy wpisania obszaru na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (30.7.), z dr Veroniką Grabe, znaną jako propagatorka górniczej historii Essen i ambasadorka Zabrza w Niemczech;

spacer po osiedlu Margarethenhöhe z „Bürgerschaft” Margarethenhöhe e. V. (20.8.), uważanym za pierwsze niemieckie miasto-ogród, z dr Ernstem Kreuzfelderem i Martą Juszczyk;

wizyta na koncercie benefisowym w Esseńskiej Filharmonii (21.8.), spotkanie w polskiej bibliotece „Piast” i odsłuchanie wykładu Leonarda Paszka „Śladami polskiego duszpasterstwa” (24.9.); wizyta w muzeum historii lokalnej w Essen-Kettwig z Helmutem Wißlerem, połączona ze spacer po klimatycznej starówce (15.10.) pod przewodnictwem Doroty Lesiów;

zwiedzanie Muzeum Ruhry (29.10.), z dr Veroniką Grabe, która szczegółowo opowiedziała o polskich akcentach w stałej ekspozycji tego największego muzeum historii naturalnej i kulturowej Zagłębia Ruhry; wymiany dat i anegdot (nie tylko dworskich) podczas wizyty na jarmarku świątecznym w Schloss Hugenpoet (26.11.).

Wyjątkowym uświetnieniem projektu był wykład (15.12.) pod tytułem „Architektoniczne opowieści z Essen i Polski – poszukiwanie śladów między dzielnicami Elting i Moltke” który Robert Welzel opracował we współpracy z Historischer Verein für Stadt und Stift Essen e.V., w Haus der Essener Geschichte/Stadtarchiv (Towarzystwo Historyczne Miasta i Opactwa Essen e. V. w Domu Historii Essen/Archiwum Miejskim). Gdyby nie zima, wykład mógłby być spacerem. Ale to oczywiście jest do nadrobienia.

Projekt pokazał, jak bogata jest historia Essen i jak migracja jest integralną częścią rozwoju miasta. Szczególnie urzekająca była ocena jednej z uczestniczek, która zrewidowała swoje dotychczasowe wyobrażenie o Essen jako mieście stricte przemysłowym (ale przecież, i na szczęście nie tylko!). Warto zainteresować się lokalnymi mikrowyprawami i pamiętać że miasto zawsze ma więcej niż jedno oblicze. A zatem nieco patetycznie na koniec mojego wpisu: jak często doświadczaliśmy tych momentów, kiedy rzeczy okazywały się inne niż początkowo zakładaliśmy. I tym razem tak było. Wyłącznie w pozytywnym znaczeniu.

KULTURa – dialogische Begegnungen für Jung und Alt to projekt Gminy Polskiej PIAST w Essen e.V., którego pomysłodawczynią i organizatorką była Kasia Lorenc będzie dalej kontynuowany w roku 2023.

Projekt został sfinansowany z miejskiego budżetu integracyjnego miasta Essen.

© Kasia Lorenc